Wnuki chronią sprawność umysłową dziadków. Brak relacji przyspiesza starość

W dzisiejszych czasach rodzice wychowujący dzieci często mogą liczyć wyłącznie na siebie. Nierzadko mieszkają z dala od rodziny, przez co dziadkowie nie mają możliwości regularnego i codziennego angażowania się w opiekę nad wnukami. Dochodzą do tego także inne okoliczności: wielu seniorów jest wciąż aktywnych zawodowo, więc nie mogą poświęcać wnukom zbyt wiele czasu. Czasem po prostu stawiają granice i nie odczuwają potrzeby częstego kontaktu z dziećmi i wnukami.

Najnowsze badania pokazują jednak, że w przypadku seniorów warto dbać o bliską relację i regularne spotkania z wnukami. Zespół badaczy pod kierownictwem Flavii Chereches przyjrzał się życiu 2887 osób po 50. roku życia i przeanalizował ich dane. Badanie, nazwane English Longitudinal Study of Ageing, było prowadzone w latach 2016-2022.

W tym czasie seniorzy, których średnia wieku wynosiła 67 lat, trzykrotnie wypełniali ankiety oraz przechodzili różnego rodzaju testy oceniające funkcje poznawcze, m.in. pamięć, koncentrację i płynność mowy.

Kwestionariusze zawierały także pytania dotyczące rodziny oraz relacji z dziećmi i wnukami, a także poziomu zaangażowania seniorów w wychowanie i opiekę nad najmłodszymi. Pytano m.in. o nocowanie wnuków, opiekę w czasie choroby, wspólne zabawy i aktywności fizyczne, pomoc w odrabianiu prac domowych oraz odbieranie i zawożenie dzieci do szkoły.

Po przeanalizowaniu wyników badacze zgodnie stwierdzili, że seniorzy regularnie opiekujący się wnukami osiągali lepsze rezultaty w testach pamięci i płynności słownej – nawet wtedy, gdy ich pomoc miała charakter okazjonalny. Osoby mniej zaangażowane w życie wnuków uzyskiwały wyraźnie gorsze wyniki.

Największe różnice między obiema grupami zaobserwowano u kobiet. Babcie aktywnie uczestniczące w życiu wnuków wykazywały mniejszy spadek sprawności umysłowej. Naukowcy podkreślają, że kluczowe może być już samo poczucie zaangażowania w opiekę, a niekoniecznie jej intensywność czy konkretna forma.

"Najbardziej zaskakujące było dla nas to, że samo bycie dziadkiem mającym kontakt z wnukami miało większe znaczenie dla funkcjonowania poznawczego niż częstotliwość czy konkretne formy opieki" – skomentowała Chereches, szefowa zespołu badaczy.

Badacze zwrócili również uwagę na znaczenie kontekstu rodzinnego. Jeśli atmosfera między seniorami, ich dziećmi i wnukami jest przyjazna i spokojna, opieka nad najmłodszym pokoleniem może przynosić dziadkom najwięcej korzyści. Gdy jednak seniorzy czują się przemęczeni, przeciążeni lub wykorzystywani, pozytywne efekty takiej opieki mogą być znikome.

W opisanym badaniu nie uwzględniono czynnika, jakim jest poczucie wsparcia i bliska, rodzinna atmosfera. Mimo to wyniki jasno pokazują, że jeśli seniorzy mają wnuki i zależy im na długim życiu oraz sprawnej starości, warto angażować się w regularny kontakt z wnukami oraz pomoc w ich opiece i wychowaniu.

To korzyść dla obu stron: dziadkowie wspierają w ten sposób swój umysł, a często także zdrowie fizyczne poprzez większą i regularną aktywność, natomiast wnuki uczą się od doświadczonych seniorów życiowych prawd. Zyskują również rodzice, którzy w dzisiejszych czasach często są pozbawieni takiego wsparcia i każdą pomoc ze strony dziadków doceniają podwójnie.

Źródło: rmf24.pl, elsa-project.ac.uk, apa.org