Zapalenie zatok u dzieci i dorosłych to wiosenny koszmar. Pediatra zdradza 3 sposoby leczenia

Zapalenie zatok: zwykle powodują je wirusy

Zapalenie zatok to wiosną częsty problem – zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Zdarza się, że pojawia się jako powikłanie po grypie, bywa związane z alergicznym katarem, a czasem wynika z tego, że małe dziecko niedokładnie oczyszcza nos w czasie infekcji. Skoro jednak tak wielu z nas zmaga się z zatokami, warto wiedzieć, jak je skutecznie leczyć — i czego lepiej unikać.

O tym sezonowym problemie niedawno opowiedział na swoim instagramowym koncie pediatra prof. Wojciech Feleszko. W jednym z ostatnich nagrań dołączonych do wpisu lekarz wspomniał, że zapalenie zatok to jedna z bardzo częstych chorób u mieszkańców Europy i Stanów Zjednoczonych.

„W Polsce według statystyk nawet 15–20 proc. ludzi cierpi na przewlekłe zapalenie zatok, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Wynika to z jednej strony z częstych infekcji wirusowych, a z drugiej z bardzo złej jakości powietrza. Wiele osób uważa, że w zapaleniu zatok przede wszystkim trzeba wykonać rentgen albo tomografię, a także leczyć się antybiotykami. Nic bardziej mylnego" – podkreśla lekarz w nagraniu.

Prof. Feleszko zaznacza, że wspomniane badania obrazowe nie zawsze dają jasną odpowiedź, czy rzeczywiście mamy do czynienia z zapaleniem zatok. W praktyce niemal każde przeziębienie na zdjęciu rentgenowskim czy tomografii może być widoczne jako zacienienie zatok.

Podobnie jest z antybiotykami — nie pomagają one w przypadku infekcji wywołanej przez wirusy, które są najczęstszą przyczyną zapalenia zatok. Specjaliści od lat powtarzają, że antybiotyk nie działa na wirusy i stosowany bez wskazań nie tylko nie przynosi ulgi, ale może wręcz zaszkodzić — m.in. nieodwracalnie zaburzając mikrobiotę jelitową u najmłodszych dzieci.

W dalszej części wypowiedzi lekarz wyjaśnia, że zapalenie zatok u dzieci — podobnie jak u dorosłych — najczęściej leczy się dziś objawowo. Prof. Feleszko wymienia trzy najskuteczniejsze metody, które wymagają systematyczności i dokładności: irygację nosa roztworem soli (u dzieci może to być także sól morska w spreju), stosowanie leków obkurczających błonę śluzową oraz sterydy donosowe w sprayu stosowane maksymalnie przez 14 dni.

Leczenie sterydami miejscowymi, które w Polsce można stosować u dzieci od 4. roku życia, według pediatry należy do najskuteczniejszych metod walki z zapaleniem zatok, zwłaszcza w przypadku infekcji, które mają tendencję do nawracania. Irygacja solą to jednocześnie jeden z najprostszych sposobów — więcej o tym, jak ją przeprowadzić i jakie jeszcze domowe sposoby na zatoki przynoszą ulgę, można przeczytać w osobnym materiale.

Specjaliści przypominają, że w przypadku zapalenia zatok bardzo ważna jest obserwacja objawów. Jeśli ból w okolicy czoła lub policzków nasila się, pojawia się wysoka gorączka, obrzęk twarzy albo gęsta, ropna wydzielina z nosa utrzymuje się przez wiele dni, konieczna jest konsultacja lekarska. W takich sytuacjach lekarz może zdecydować o dodatkowej diagnostyce lub zmianie sposobu leczenia.

Warto też pamiętać, że zapalenie zatok często rozwija się jako powikłanie po zwykłym katarze. Pediatrzy zwracają uwagę na to, jak walczyć z katarem u dziecka już na wczesnym etapie: kluczowe są dokładne oczyszczanie nosa, odpowiednie nawilżanie powietrza w domu oraz — w razie przeziębienia — skuteczna opieka już od pierwszych objawów. Pomocne mogą być sprawdzone domowe sposoby na przeziębienie u dzieci, które ograniczają ryzyko, że niepozorny katarek przerodzi się w dłużej trwający problem z zatokami.

Warto też wiedzieć, że mokry nos to nie tylko kwestia komfortu — jeśli wydzielina z nosa zalega zbyt długo, może przedostać się do zatok lub uszu i wywołać stan zapalny. Właśnie dlatego tak istotne jest regularne i skuteczne oczyszczanie dróg oddechowych malucha. Jak to robić najlepiej, podpowiadamy w artykule o tym, jak walczyć z katarem u dziecka.