
Najnowsze badania pokazują, że żywność wysokoprzetworzona (UPF), nawet w niewielkich ilościach, może zwiększać ryzyko demencji. Już jedna porcja chipsów dziennie może pogarszać koncentrację i funkcje poznawcze.
Żywność wysokoprzetworzona i jej wpływ na demencję
Nowe badania opublikowane w czasopiśmie "Alzheimer & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring" pokazują niepokojącą zależność.
W badaniu przeanalizowano 2100 osób w wieku 40-70 lat. Okazało się, że zwiększenie spożycia żywności wysokoprzetworzonej (UPF) o zaledwie 10 proc. dziennie wiąże się ze wzrostem ryzyka demencji.
Czy już jedna porcja chipsów ma znaczenie? Z pozoru niewinna przekąska może mieć większy wpływ, niż się wydaje. Badacze podkreślają, że wystarczy mała paczka chipsów dziennie, aby zwiększyć udział UPF w diecie i wpłynąć na zdrowie mózgu.
Wiadomość ta jest szczególnie ważna dla rodziców, bo takie produkty często trafiają do codziennego jadłospisu dzieci.
Ekspertka ostrzega: dieta nie równoważy szkód
Główna autorka badania, Barbara Cardoso z Monash University w Melbourne, jasno mówi o skutkach takich wyborów żywieniowych.
"Nasze badania wykazały, że spożywanie UPF pogarsza koncentrację uwagi i zwiększa ryzyko demencji u osób w średnim wieku i u seniorów".
Co ważne, dodaje, że zdrowe produkty nie niwelują tych szkód – jedna paczka chipsów może zaburzyć jakość całej diety.
Dane pokazują, że problem rośnie. W Polsce żywność wysokoprzetworzona stanowi około 37 proc. zakupów żywności.
W Europie najwięcej takich produktów spożywają:
Najmniej:
W styczniu 2026 roku czasopismo "Neurology" opublikowało wyniki, które potwierdzają ten trend. Zwiększenie spożycia UPF o 10 proc. może podnosić ryzyko demencji aż o 16 proc.
Taylor Kimberly z Harvard Medical School podsumował:
"Obydwa badania wskazują, że większe spożycie UPF może pogarszać zdolności poznawcze".
Dobra wiadomość jest taka, że zmiana nawyków działa w drugą stronę. Badania z kwietnia 2026 r. pokazują, że zmniejszenie spożycia UPF o 11 proc. obniża ryzyko choroby Alzheimera i demencji.
Nawet niewielkie zmiany w codziennym menu mogą mieć znaczenie.
Zobacz także
Źródło: PAP
