czipsy
Jedna paczka chipsów dziennie. Naukowcy ostrzegają: to może przyspieszyć demencję. fot. Pexels.com

Najnowsze badania pokazują, że żywność wysokoprzetworzona (UPF), nawet w niewielkich ilościach, może zwiększać ryzyko demencji. Już jedna porcja chipsów dziennie może pogarszać koncentrację i funkcje poznawcze.

REKLAMA

Żywność wysokoprzetworzona i jej wpływ na demencję

Nowe badania opublikowane w czasopiśmie "Alzheimer & Dementia: Diagnosis, Assessment & Disease Monitoring" pokazują niepokojącą zależność.

W badaniu przeanalizowano 2100 osób w wieku 40-70 lat. Okazało się, że zwiększenie spożycia żywności wysokoprzetworzonej (UPF) o zaledwie 10 proc. dziennie wiąże się ze wzrostem ryzyka demencji.

Czy już jedna porcja chipsów ma znaczenie? Z pozoru niewinna przekąska może mieć większy wpływ, niż się wydaje. Badacze podkreślają, że wystarczy mała paczka chipsów dziennie, aby zwiększyć udział UPF w diecie i wpłynąć na zdrowie mózgu.

Wiadomość ta jest szczególnie ważna dla rodziców, bo takie produkty często trafiają do codziennego jadłospisu dzieci.

Ekspertka ostrzega: dieta nie równoważy szkód

Główna autorka badania, Barbara Cardoso z Monash University w Melbourne, jasno mówi o skutkach takich wyborów żywieniowych.

"Nasze badania wykazały, że spożywanie UPF pogarsza koncentrację uwagi i zwiększa ryzyko demencji u osób w średnim wieku i u seniorów".

Co ważne, dodaje, że zdrowe produkty nie niwelują tych szkód – jedna paczka chipsów może zaburzyć jakość całej diety.

Dane pokazują, że problem rośnie. W Polsce żywność wysokoprzetworzona stanowi około 37 proc. zakupów żywności.

W Europie najwięcej takich produktów spożywają:

  • Brytyjczycy – 50,7 proc.
  • Niemcy – 46,2 proc.
  • Irlandczycy – 45,9 proc.
  • Najmniej:

  • Portugalczycy – 10,2 proc.
  • Włosi – 13,4 proc.
  • Grecy – 13,7 proc.
  • W styczniu 2026 roku czasopismo "Neurology" opublikowało wyniki, które potwierdzają ten trend. Zwiększenie spożycia UPF o 10 proc. może podnosić ryzyko demencji aż o 16 proc.

    Taylor Kimberly z Harvard Medical School podsumował:

    "Obydwa badania wskazują, że większe spożycie UPF może pogarszać zdolności poznawcze".

    Dobra wiadomość jest taka, że zmiana nawyków działa w drugą stronę. Badania z kwietnia 2026 r. pokazują, że zmniejszenie spożycia UPF o 11 proc. obniża ryzyko choroby Alzheimera i demencji.

    Nawet niewielkie zmiany w codziennym menu mogą mieć znaczenie.

    Źródło: PAP

    Napisz do mnie na maila: anna.borkowska@mamadu.pl