Czy podczas okresu można zajść w ciążę? To wcale nie jest takie oczywiste

To jedno z tych pytań, które wraca regularnie. Sama ostatnio byłam świadkiem takiej dyskusji. To wcale nie dziwi. W końcu już na lekcji biologi jesteśmy uczeni, że kobieta jest płodna tylko w określone dni cyklu, a sam okres jest konsekwencją tego, że do zapłodnienia jajeczka nie doszło.

Tak więc wiele kobiet żyje w przekonaniu, że podczas okresu w ciążę zajść się nie da, więc traktuje ten czas wręcz jako "antykoncepcję". Problem w tym, że biologia nie zawsze działa według prostych zasad i schematów, a cykl menstruacyjny bywa bardziej nieprzewidywalny, niż nam się wydaje.

Żeby to zrozumieć, warto najpierw przyjrzeć się temu, czym jest miesiączka i jak w ogóle działa cykl miesiączkowy.

Cykl menstruacyjny liczy się od pierwszego dnia miesiączki do dnia poprzedzającego kolejną miesiączkę. Uznaje się, że "książkowy" cykl trwa 28 dni, ale w rzeczywistości u wielu kobiet jest krótszy, dłuższy albo nieregularny.

Owulacja, czyli moment uwolnienia komórki jajowej, zwykle następuje około 14 dni przed kolejną miesiączką. Komórka jajowa żyje krótko (zwykle 12-24 godziny), ale plemniki potrafią przetrwać w drogach rodnych kobiety nawet do 5 dni.

Teoretycznie ryzyko jest niskie, ale nie wynosi zero. W określonych sytuacjach ciąża podczas okresu jest jak najbardziej możliwa. Może do niej dojść m.in. wtedy, gdy:

Jeśli twój cykl trwa np. 21-23 dni, owulacja może pojawić się bardzo wcześnie, nawet kilka dni po zakończeniu miesiączki. Jeśli współżycie ma miejsce pod koniec okresu, plemniki mogą przeżyć do czasu owulacji.

Nie każde krwawienie z pochwy oznacza okres. Krwawienia owulacyjne czy plamienia hormonalne bywają mylone z miesiączką. W takiej sytuacji współżycie podczas "okresu" (a raczej krwawienia) może w rzeczywistości przypadać na dni płodne.

Choć rzadko, zdarza się, że w jednym cyklu uwalniane są dwie komórki jajowe w krótkim odstępie czasu np. jedna w czasie planowej owulacji, druga w okolicach miesiączki. To kolejny przykład na to, że organizm nie zawsze działa według schematu.

Po porodzie, po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej, w okresie dojrzewania lub przed menopauzą cykl bywa szczególnie niestabilny. Owulacja może pojawić się w innym terminie, niż się spodziewamy.

To mit, który wziął się z uproszczenia. Rzeczywiście, największe szanse na zajście w ciążę przypadają na dni płodne, ale płodność nie działa zero-jedynkowo. To bardziej skomplikowany proces, na który wpływa długość cyklu, hormony, stres, zdrowie i wiele innych czynników.

Dlatego naturalne metody antykoncepcji oparte wyłącznie na liczeniu dni są obarczone dużym ryzykiem, zwłaszcza jeśli cykl nie jest idealnie regularny.