Nie odkładaj wychowania na później. O tych rzeczach powinnaś porozmawiać z dzieckiem już dziś

wychowanie dziecka — Nie ignoruj ważnych pytań dziecka. Fot. Brett Sayles/Pexels

"Mamo, czy ty umrzesz?", "Dlaczego tatuś pakuje swoje rzeczy?", "Co dziewczynki mają w majtkach?". Są takie tematy, dla których brakuje nam słów. Często nie potrafimy o nich rozmawiać z innym dorosłym, a co dopiero z dzieckiem. Zapytani zamieramy. Blokuje nas poczucie wstydu lub strach.

Niepotrzebnie staramy się odnaleźć prawidłową odpowiedź
Dla wielu trudnych pytań nie ma tej jednej jedynej, najlepszej odpowiedzi. Nie musimy jej szukać. Istnieją za to reakcje wystarczająco dobre, których powinniśmy się nauczyć. Ich warunkiem koniecznym jest coś, na co nie potrafimy się zdobyć - szczerość. To do niej nie potrafimy się przekonać i to właśnie przez nią czasami odejmuje nam mowę. Jako rodzice, nie jesteśmy pewni, czy wolno nam ujawniać dziecku prawdę. Gorzką, bolesną, czasem wstydliwą. Powtarzamy sobie “On jest za mały. Nie zrozumie. Nie chcę go straszyć.” Z obawy więc kłamiemy. Delikatnie mówiąc, zatajamy prawdę. Przyznaję, może to być dobrym rozwiązaniem w przypadku, gdy maluch jeszcze nie zadaje pytań. Niektórych tematów nie musimy rzeczywiście podejmować, jeśli dziecko jest za małe, by je zauważać. Nie powinniśmy więc sami od siebie opowiadać dwulatkowi o śmierci. Musimy jednak zdobyć się na szczerość, gdy pytanie o nią się pojawi.

Trudne tematy nie są złe
Choć kłóci się to z naszą matczyną troską, w rozmowach z maluchem nie unikajmy jak ognia tematów, które mogą wzbudzić u dziecka negatywne emocje. Nieprzyjemne uczucia, choć kojarzone z czymś złym, same w sobie złem nie są. Maluch musi płakać, aby oczyścić się z żalu. Potrzebuje złości, by wykrzyczeć swoje poczucie niezgody. Strach będzie mu potrzebny, by rozpoznać zagrożenie. Nie obawiajmy się wiec, że szczerością wywołamy u swojej pociechy nieprzyjemne odczucia. W trudnych kwestiach są one człowiekowi potrzebne. Jeśli ich maluchowi odmawiamy, paradoksalnie zostawiamy go osamotnionego w cierpieniu. Niewiedza i niezrozumienie również boli. Jak wiemy bowiem: “sprawiedliwa oliwa..” Kończyć już chyba nie trzeba.

Oto lista tematów, których wychowując dzieci nie wolno rodzicom odkładać na później - na “gdy będzie starszy” lub “gdy będzie mógł zrozumieć”. Bądź więc szczera, gdy w waszym życiu pojawi się coś, co będzie wymagało, by twoje dziecko zrozumiało co to znaczy:

1. Śmierć

Nie narzucaj dziecku rozmów o śmierci, ale koniecznie reaguj, gdy ze strony malucha zauważysz zainteresowanie tym trudnym tematem. Maluch niekoniecznie zapyta się wprost “Co to znaczy umierać?”. Pamiętaj że dziecko komunikuje swoje potrzeby nie tylko słowem, ale również, a czasem przede wszystkim, zmianą w swoim zachowaniu. Ważnym jest, byś wiedziała, że dziecko w wieku od 2 do 5 lat rozumie pojęcie śmierci, ale nie zdaje sobie sprawy z tego, że jest nieodwracalna. Starsze dzieci już to rozumieją, ale dopiero około 8 roku życia zaczynają pojmować, że śmierć nie dotyka tylko i wyłącznie ludzi w podeszłym wieku. Dlatego też rozmawiając z dzieckiem, niezależnie od jego wieku, zawsze powinnaś szczerze tłumaczyć mu, że ten, kto umarł, nie wróci. Dzieci biorą wszystko bardzo dosłownie, więc nie używaj metafor - przykładowo: śmierć nie jest jak sen, bo zmarły się przecież nie obudzi. Mów prawdę i nie ukrywaj swoich emocji. Płacz w tym wypadku jest przecież reakcją naturalną.

2. Penis i cipka

Nazywaj rzeczy po imieniu - od początku. Nie kryj przed dzieckiem faktu, że ciało kobiety i mężczyzny różnią się między sobą. Na rynku dostępnych jest mnóstwo książeczek dla dzieci, które pomogą ci wytłumaczyć dziecku tę odmienność. Nie czekaj, aż maluch sam się o nią zapyta. Opowiadaj o niej, podsuwaj obrazki, bądź w pełni szczera. Nie ma w tym nic nienaturalnego i złego - natura przecież zrobiła w tym względzie najwięcej.

Może cię zainteresować także: "Kochanie, musimy porozmawiać". Nie bój się - poznaj 4 patenty na trudne rozmowy w związku

3. Rozstanie

Jeśli klamka zapadła, ty i twój partner rozwodzicie się, nie oszukuj dziecka, że tata wyjeżdża na wakacje. Nie obejdzie się bez łez, być może będzie dużo krzyku, ale mimo wszystko, musisz być szczera do bólu. Pozwól mu zrozumieć co się wydarzyło, opowiedz prawdziwą historie jego rodziców. Dzięki temu, tak naprawdę ułatwisz dziecku pogodzenie się z nową sytuacją. Dzieciaki bardzo często biorą winę na swoje barki. Przejmują się, że zrobiły coś źle albo też próbują rodziców pogodzić. Przedstaw dziecku fakty.

4. Choroba

Nie ukrywaj przed dzieckiem swojej choroby. Nawet, a raczej szczególnie, gdy jest to poważne schorzenie, a rokowania nie dają nadziei. Maluch od początku powinien być świadom tego, że człowiek nie jest istotą niezniszczalną. Dotykają nas różne zaburzenia i dolegliwości - te mniej i bardziej widoczne. Oczywiście, nie chodzi o to, by przedłożyć dziecku spis najbardziej popularnych jednostek chorobowych.Tak jak w powyższych przypadkach, główną zasadą jest szczerość. Opowiedz o swojej chorobie, zanim maluch sam się domyśli. Uprzedzić go, co się dzieje i jak to może wyglądać za jakiś czas. Należy również mówić prawdę w odpowiedzi na zadawane przez dziecko pytania, dotyczące osób postronnych. Przykładowo, jeśli maluch zapyta się Ciebie dlaczego chłopiec chorujący na białaczkę jest łysy, nie oszukuj go, że po prostu podoba mu się taka fryzura.

5. Przemoc

Najlepszym sposobem, by uchronić dziecko przed złem, jest opowiedzenie mu o tym, co nie jest dobre. Istnieje taki rodzaj przemocy, której dziecko samodzielnie, intuicyjnie nie jest w stanie rozpoznać. Domyśla się, że coś jest nie tak, ale zwykle przerzuca winę na siebie. Wstydzi się. Dzieje się tak na przykład w przypadku molestowania lub gróźb. Dlatego też tak często rodzice dowiadują się o krzywdzie dziecka nie bezpośrednio od niego albo też po długim czasie.

6. Oszustwo

Powiedz maluchowi wprost, że nie zawsze można ufać drugiej osobie. Czasami ludzie kłamią, nie tylko by siebie chronić, jak robią to dzieci, ale również, by zrobić komuś krzywdę. Trzeba pilnować swoich rzeczy, ponieważ ktoś je może ukraść. Nie można wysyłać komuś swoich zdjęć, ponieważ mogą zostać użyte w złym celu. Bądź szczera, opowiadaj o zagrożeniach i nie obawiaj się, że uczynisz z dziecka bojaźliwą osobę, która będzie unikać ludzi. Nadmierny strach można wywołać w inny sposób, np. mówiąc dziecku, że pan je zabierze, jak będzie niegrzeczne. To nie jest prawda i tego mówić ci nie wolno.