Jak wytrenować dziecko na mistrza. Umiejętność odraczania nagrody, gwarancją sukcesu?

Dzieci impulsywne, czyli działające szybko i bez zastanowienia, muszą włożyć więcej wysiłku i koncentracji w powstrzymywanie się od pokus.
Dzieci impulsywne, czyli działające szybko i bez zastanowienia, muszą włożyć więcej wysiłku i koncentracji w powstrzymywanie się od pokus. MissMessie/http://bit.ly/1LLq3CN/CC BY-SA/http://bit.ly/1dsePQq
Zastanawialiście się kiedyś dlaczego dzieciom tak trudno jest poczekać na nagrodę? Chcesz jedną piankę teraz czy dwie za godzinę? W psychologii umiejętność czekania na nagrodę nazywamy samokontrolą. To jedna z najważniejszych zdolności jaką nabywa człowiek w pierwszych etapach rozwoju.

Na początku jesteśmy kontrolowani przez czynniki zewnętrzne - rodziców, dziadków, opiekunów. To oni przekazują nam informacje o tym co można, a czego nie wolno. Dopiero z czasem uczymy się jak samodzielnie powstrzymać się i poczekać na nagrodę.

Kiedy zmienia się źródło kontroli?

Już u dwulatka możemy dostrzec jak uczy się oddziaływać swoim zachowaniem w konkretnym celu, np.: bierze piłkę, żeby nią rzucić, wydaje dźwięki, żeby porozumieć się z otoczeniem. To jednak pojedyncze sytuacje. Większość czynności wykonywanych przez małe dzieci jest regulowana i ograniczana przez opiekunów, ponieważ nie są one w stanie samodzielnie kontrolować swoich zachowań.

W okolicach trzeciego roku życia możemy zauważyć zmiany. Przede wszystkim dziecko wchodzi w etap samodzielności i wiele czynności chce wykonywać bez pomocy rodziców. Uczy się związków przyczynowo-skutkowych i poprzez obserwację zaczyna kojarzyć jakie efekty powoduje dane zachowanie. Kształtuje zdolność kontroli i intencjonalnego zachowania. U starszych dzieci możemy dostrzec większą celowość zachowań, np.: “płaczę, bo gdy tak robię, to dostaję to czego chcę”.

Nagroda może poczekać

W wieku przedszkolnym i szkolnym dzieci posiadają nowe metody radzenia sobie z odraczaniem nagrody. Duże znaczenie ma także temperament. Dzieci impulsywne, czyli działające szybko i bez zastanowienia, muszą włożyć więcej wysiłku i koncentracji w powstrzymywanie się od pokus. Natomiast dzieciom spokojnym i introwertywnym jest łatwiej. Często są bardziej opanowane, co pozwala im na spokojne przeanalizowanie sytuacji.

Paul Tough, opisał w książce ''How Children Succeed'' badania nad odraczaniem nagrody.
Barbara Arska-Karyłowska
Psycholog SWPS

Badacze towarzyszyli grupie dzieci przez lata i zauważyli m.in., że tzw. umiejętność odraczania nagrody jest lepszą gwarancją sukcesu niż inteligencja. Na czym polega owa umiejętność? Chcesz jeden cukierek teraz czy dwa za godzinę? Mówimy o sukcesie w różnych dziedzinach życia. Dziecku można pomóc wyrobić taką umiejętność, ale podstawowy warunek: rodzic musi być wiarygodny, niezawodny. Czytaj więcej

Cierpliwość popłaca

Jeśli dziecko dobrze wykształci w sobie mechanizm czekania na nagrodę, to może spodziewać się w dorosłym życiu wielu korzyści płynących z posiadania tej cechy. Przede wszystkim to bardzo przydatna umiejętność w pracy - najpierw wykonam zadanie, potem odpocznę. Takie postępowanie pomaga w radzeniu sobie z problemem, jest skuteczne w działaniu pod presją, wzmacnia procesy uwagi i koncentracji na zadaniu, a przede wszystkim jest kluczem do sukcesu. Ma także duże znaczenie dla budowania związków i utrzymywania relacji.

Praca domowa

Ustal zasady - mogą one dotyczyć np. nauki. Jasno określ czas nauki i czas odpoczynku.
Konsekwencje - ustalcie razem co dziecko może zyskać stosując się do określonych zasad, a co może stracić. Pokaż, że swoimi wyborami może decydować co jest ważne i jakie będą tego rezultaty.
Nie kontroluj - daj dziecku trochę swobody. Nie stój nad nim i nie sprawdzaj czy już skończyło lekcje. Pozwól mu na samodzielność.
Wspieraj - chwal i zachęcaj.
Pozwól źle wybierać - pozwól dziecku podejmować złe decyzje. Nie ma nic bardziej skutecznego jak uczenie się na własnych błędach.

Znajdź nas na Znajdź nas na instagramie
Trwa ładowanie komentarzy...

KALENDARZ CIĄŻY

TYDZIEŃ PO TYGODNIU

PRZEDSZKOLAK

ROZWÓJ I WYCHOWANIE