
Zima to czas ciepłych swetrów, dłuższych wieczorów i wspólnych chwil w domu. To także moment, w którym wielu rodziców z większą uważnością przygląda się zdrowiu swoich dzieci. Katar, kaszel czy osłabienie potrafią pojawić się nagle i skutecznie wybić z rytmu codzienności. Jak wspierać odporność dzieci, by zimowe miesiące kojarzyły się raczej z zabawą na śniegu niż kolejną infekcją?
Choć często winimy pogodę – mróz, wilgoć czy nagłe zmiany temperatury – za znaczną część zachorowań odpowiadają rinowirusy (z gr. rhino – nos), przenoszące się drogą kropelkową. Infekcje rozprzestrzeniają się w miejscach publicznych: w szkolnych salach, autobusach, na korytarzach przedszkoli czy w sklepach. Nic dziwnego, że właśnie zimą rodzice częściej zachowują czujność.
Warto pamiętać, że układ odpornościowy dziecka rozwija się latami – pełną gotowość obronną osiąga dopiero około 12. roku życia. To, dlatego młodsze dzieci są bardziej podatne na infekcje. Dobra wiadomość jest taka, że codziennymi, prostymi działaniami możemy wspierać ich odporność i pomóc organizmowi lepiej radzić sobie z zimowymi wyzwaniami.
Śniadaniówka pełna mocy
Szkolne sklepiki kuszą najmłodszych kolorowymi opakowaniami i słodkimi przekąskami. Batoniki, ciastka czy chipsy – choć uwielbiane – nie dają dziecięcym organizmom nic wartościowego. Wręcz przeciwnie: nadmiar cukru i tłuszczów trans osłabia odporność i sprzyja stanom zapalnym. Dlatego drugie śniadanie warto potraktować jak inwestycję w zdrowie – i zadbać, by było nie tylko odżywcze, ale też kolorowe i smaczne.
Odpowiednio skomponowana śniadaniówka to jeden z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów na wspieranie odporności dziecka. Dobrze, by znalazły się w niej produkty bogate w cynk, bo wspomaga on pracę układu immunologicznego. Sporo tego pierwiastka znajduje się w nasionach (np. pestki dyni, słonecznika), orzechach, pełnoziarnistych produktach zbożowych i roślinach strączkowych. Można więc przygotować specjalne „kulki mocy” z płatków owsianych, migdałów i kakao.
Składniki warto ze sobą połączyć za pomocą miodu, który również słynie ze swoich prozdrowotnych właściwości, a przy okazji nada przekąsce pożądanej słodyczy. Dobroczynnie na siły obronne organizmu działają także witaminy A, czy C. Te z kolei znajdziemy m.in. w warzywach i owocach, takich jak marchew, dynia, czerwona papryka, suszone morele. Możemy więc dorzucić je do śniadaniówki, pokrojone w małe kawałki. Z dyni można z kolei zrobić placuszki, które świetnie smakują także na zimno.
Odpowiedni balans
By młody organizm mógł dobrze funkcjonować i być odporny na choroby, potrzeba nie tylko pożywnych posiłków, ale też odpowiedniej dawki ruchu i wypoczynku. Warto zachęcać dzieci do spędzania czasu na świeżym powietrzu. Pamiętajmy, że lekcja WF-u w szkole to za mało, by być w dobrej formie.
Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by dzieci i młodzież na aktywność fizyczną poświęcały minimum godzinę dziennie. Po lekcjach warto wyjść na rodzinny spacer. Przysłuży się to nie tylko najmłodszym, ale i dorosłym da wytchnienie po męczącym dniu. Pamiętajmy, że każda aktywność jest lepsza niż bierne spędzanie czasu ze smartfonem.
Urządzenia elektroniczne najlepiej wyłączyć na godzinę przed położeniem się spać, ponieważ emitowane przez nie niebieskie światło HEV zaburza wydzielanie melatoniny, czyli hormonu snu. W efekcie nie ma mowy o spokojnie przespanej nocy, a organizm potrzebuje regeneracji, aby móc normalnie funkcjonować kolejnego dnia.
Gdy śpimy, zachodzi w nim mnóstwo procesów, w tym dochodzi do odbudowy zniszczonych komórek, co wspiera układ odpornościowy. Dodatkowo regularny i spokojny sen sprawia, że mózg lepiej zapamiętuje nowe informacje i szybciej się uczy, co jest szczególnie ważne w szkolnych obowiązkach.
Zima nie musi oznaczać ciągłych chorób i rezygnacji z codziennych przyjemności. Drobne, regularne nawyki – dobrze skomponowane posiłki, ruch na świeżym powietrzu, spokojny sen i uważność na potrzeby dziecka – potrafią zrobić ogromną różnicę. To one budują odporność krok po kroku i sprawiają, że zimowe dni mogą upływać na zabawie, odkrywaniu świata i wspólnych chwilach, które zostają w pamięci na długo.
- Janusz Cianciara, Jacek Juszczyk, Choroby zakaźne i pasożytnicze, Lublin: Wydawnictwo Czelej, 2007
- mgr Klaudia Dobrońska, „Modny” mikroskładnik? Cynk - https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/zasady-zdrowego-zywienia/modny-mikroskladnik-cynk/
- Paulina Górska, dietetyk - Dieta na odporność dziecka. Jakie składniki wpływają na układ odpornościowy dziecka? - https://www.mamazone.pl/dieta-starszego-dziecka/dieta-na-odpornosc-dla-dziecka/
- Omówienie raportu - https://apps.who.int/iris/rest/bitstreams/1344761/retrieve&psig=AOvVaw1RCZ-ogKhAI_4fDNZY1ZFT&ust=1693553543675995&opi=89978449
- Smartfon uzależnia i utrudnia zasypianie, bo tłumi melatoninę - https://www.rynekzdrowia.pl/Badania-i-rozwoj/Smartfon-uzaleznia-i-utrudnia-zasypianie-bo-tlumi-melatonine,219468,11.html
- Sen - najbardziej zaniedbany czynnik, warunkujący odporność i zdrowie - https://www.medicover.pl/dla-firm/sen--najbardziej-zaniedbany-czynnik/