
Witamina D3 to jeden z pierwszych suplementów, o których słyszy większość mam, często jeszcze na oddziale noworodkowym. Nie bez powodu – witamina D3 wpływa na odporność, wzrost i prawidłowe funkcjonowanie organizmu już od pierwszych dni życia. Zobacz, dlaczego jej niedobory są tak powszechne, jak bezpiecznie ją suplementować i na co zwrócić uwagę przy dawkowaniu.
Witamina D3 odgrywa kluczową rolę w prawidłowym rozwoju dziecka już od pierwszych dni życia.
Do jej naturalnej produkcji w organizmie potrzebne jest słońce, konkretnie promieniowanie UVB. Problem w tym, że u niemowląt i małych dzieci ekspozycja na słońce jest bardzo ograniczona. Chronimy skórę, unikamy bezpośredniego nasłonecznienia, stosujemy filtry. Do tego w naszej szerokości geograficznej przez dużą część roku słońca jest po prostu za mało.
Dlatego zaleca się suplementację witaminy D3 przez cały rok, szczególnie ważna jest ona w przypadku małych dzieci.
Dlaczego witamina D3 jest tak ważna dla rozwoju dziecka?
Witamina D3 bierze udział w wielu procesach zachodzących w organizmie dziecka już od pierwszych dni życia. Choć najczęściej mówi się o jej wpływie na kości, jej rola jest znacznie szersza.
Prawidłowy rozwój kości i zębów
Jedną z najważniejszych funkcji witaminy D3 jest wspieranie prawidłowego rozwoju układu kostnego. To właśnie ona umożliwia organizmowi skuteczne wchłanianie wapnia i fosforu – pierwiastków niezbędnych do budowy mocnych kości i zębów. Bez odpowiedniego poziomu witaminy D proces mineralizacji kości zostaje zaburzony, co może prowadzić do ich osłabienia i nieprawidłowego kształtowania.
U niemowląt i małych dzieci niedobór witaminy D3 może skutkować rozwojem krzywicy. Choroba ta objawia się m.in. zniekształceniami kości, opóźnionym zrastaniem ciemiączek, a także problemami z postawą w późniejszym wieku.
Wsparcie odporności
Witamina D3 odgrywa również ważną rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego. Wspiera jego dojrzewanie i pomaga organizmowi dziecka skuteczniej reagować na wirusy oraz bakterie. Dzieci, u których poziom witaminy D jest prawidłowy, często lepiej radzą sobie z infekcjami i rzadziej chorują w okresach zwiększonej zachorowalności, takich jak jesień i zima.
Choć witamina D3 nie chroni całkowicie przed infekcjami, jej odpowiedni poziom może realnie wspierać naturalne mechanizmy obronne organizmu, co ma szczególne znaczenie u najmłodszych dzieci, których układ odpornościowy dopiero się rozwija.
Układ nerwowy i rozwój ogólny
Witamina D3 ma znaczenie także dla prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Bierze udział w procesach dojrzewania mózgu i może wpływać na ogólny rozwój dziecka, jego samopoczucie oraz jakość snu.
Niedobory witaminy D3 u dzieci – dlaczego są tak powszechne?
Niedobory witaminy D3 są dziś bardzo częste i dotyczą nie tylko dorosłych, ale również niemowląt oraz małych dzieci. Styl życia, zalecenia dotyczące ochrony skóry oraz warunki klimatyczne sprawiają, że naturalna synteza witaminy D jest mocno ograniczona.
Zbyt mała ekspozycja na słońce
W przypadku niemowląt i małych dzieci ekspozycja na słońce jest bardzo ograniczona i słusznie. Skóra najmłodszych jest wyjątkowo wrażliwa, dlatego unika się bezpośredniego nasłonecznienia. Spacery odbywają się zazwyczaj w cieniu, pod budką wózka lub z użyciem osłonek przeciwsłonecznych.
Dodatkowo, w naszej szerokości geograficznej przez większą część roku promieniowanie UVB jest zrozumiałe niewystarczające do tego, by skóra mogła samodzielnie wytwarzać odpowiednie ilości witaminy D. Jesienią, zimą i wczesną wiosną synteza skórna jest w praktyce minimalna lub żadna.
Stosowanie filtrów przeciwsłonecznych
Ochrona przeciwsłoneczna to dziś standard i bardzo ważny element dbania o zdrowie skóry dziecka. Kremy z filtrem skutecznie chronią przed poparzeniami i zmniejszają ryzyko uszkodzeń skóry, jednak jednocześnie blokują proces syntezy witaminy D w skórze.
Nawet krótkie przebywanie na słońcu z nałożonym filtrem nie pozwala organizmowi na wytworzenie odpowiedniej ilości tej witaminy. Oznacza to, że bez suplementacji trudno jest zaspokoić zapotrzebowanie dziecka na witaminę D wyłącznie w sposób naturalny.
Dieta
Również dieta, nawet dobrze zbilansowana, zazwyczaj nie zapewnia wystarczającej ilości witaminy D. Nawet dobrze zbilansowana, jest w stanie dostarczyć zaledwie około 20 proc. zapotrzebowania na witaminę D3. Naturalnie występuje ona w niewielu produktach spożywczych np. rybach, a dzieci rzadko jedzą je w ilościach, które mogłyby pokryć dzienne zapotrzebowanie.
Skutki niedoboru witaminy D3 u dzieci
Niedobór witaminy D3 może mieć realne konsekwencje dla zdrowia i rozwoju dziecka. U najmłodszych może prowadzić do zaburzeń wzrostu oraz rozwoju krzywicy, a także osłabienia struktury kości, co zwiększa podatność na urazy i złamania.
Zbyt niski poziom witaminy D wpływa również na odporność, co może objawiać się częstszymi infekcjami. U niektórych dzieci pojawiają się także problemy ze snem, większa drażliwość czy opóźnienia w rozwoju ruchowym. Starsze dzieci mogą skarżyć się na bóle kości i mięśni, zwłaszcza w okresach intensywnego wzrostu.
Suplementacja witaminy D3 już od pierwszych dni życia
Suplementacja witaminy D3 jest zalecana już od pierwszych dni życia dziecka i stanowi jeden z podstawowych elementów profilaktyki zdrowotnej u niemowląt.
Rekomenduje się ją również kobietom w ciąży oraz mamom karmiącym piersią, ponieważ zapotrzebowanie na tę witaminę w tych okresach jest szczególnie istotne zarówno dla zdrowia matki, jak i prawidłowego rozwoju dziecka.
W przypadku niemowląt bardzo ważna jest nie tylko sama suplementacja, ale także forma podania witaminy D3. Najczęściej stosuje się preparaty w kroplach, które pozwalają na precyzyjne dostosowanie dawki do zaleceń lekarza. Coraz częściej dostępne są również rozwiązania z pompką lub specjalnym dozownikiem, co znacząco ułatwia codzienne podawanie witaminy i zmniejsza ryzyko pomyłek w dawkowaniu. To szczególnie w pierwszych miesiącach życia dziecka, gdy liczy się każda kropla.
Witamina D3 w ciąży i podczas karmienia piersią
Profilaktyka niedoboru witaminy D u kobiet planujących ciążę, będących w ciąży oraz karmiących piersią ma szczególne znaczenie i powinna być zawsze ustalana indywidualnie, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym.
W tych okresach zapotrzebowanie na witaminę D może się zmieniać, a jej odpowiedni poziom wpływa zarówno na zdrowie kobiety, jak i na prawidłowy rozwój dziecka.
Najczęściej rekomendowana dawka dobowa witaminy D3 dla kobiet w ciąży i karmiących piersią wynosi 2000 IU, co zwykle odpowiada 5 kroplom preparatu i jest zalecana niezależnie od pory roku. Warto jednak pamiętać, że są to ogólne wytyczne. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić inne dawkowanie.
Zapotrzebowanie na witaminę D3 może różnić się w zależności od indywidualnych czynników, takich jak:
Dlatego tak ważne jest, aby suplementacja była dostosowana do potrzeb konkretnej kobiety, a nie opierała się wyłącznie na ogólnych schematach.
Dawkowanie witaminy D3 u dzieci – aktualne zalecenia
U dzieci urodzonych przedwcześnie (wcześniaków) witaminę D3 stosuje się wyłącznie pod kontrolą lekarza, w zależności od faktycznej masy ciała, stanu zdrowia i tygodnia ciąży. Zwykle jest to między 400–800 IU (1-2 krople),
Noworodki i niemowlęta (do 1. roku życia)
Zaleca się, aby tu także suplementacja odbywała się pod kontrolą lekarza. Zwykle jest o 400 IU dziennie (1 kropla).
Dzieci od 1. do 3. roku życia
Podajemy 400 IU dziennie (1 kropla).
Dzieci od 4. do 10. roku życia
800 IU dziennie (2 krople)
Dzieci z nadwagą
Dzieci, u których BMI przekracza 90. centyl dla wieku i płci, wymagają zwykle podwojonej dawki witaminy D, względem rówieśników z prawidłową masą ciała.
Ten materiał ma charakter informacyjny i edukacyjny. Jego celem jest uporządkowanie wiedzy i pomoc rodzicom w zrozumieniu roli witaminy D3 w rozwoju dziecka. W przypadku wątpliwości dotyczących suplementacji, dawkowania lub stanu zdrowia dziecka, zawsze warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym.
