Trzech na czterech rodziców ocenia swoją wiedzę dotyczącą żywienia dziecka w pierwszym roku życia jako bardzo dobrą – wynika z najnowszego badania ankietowego on-line, którego organizatorem był zespół lekarzy specjalistów żywienia z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ze wsparciem Fundacji Nutricia, inicjatorem ogólnopolskiego programu edukacyjnego „1000 pierwszych dni dla zdrowia”.
Ustaw MamaDu jako preferowane medium w GoogleZdecydowana większość opiekunów (82%) uważa także, że ich dziecko odżywia się prawidłowo i w odpowiednim czasie nabiera kolejnych umiejętności związanych z akceptacją nowych smaków i dań. I choć rośnie procent rodziców, którzy oceniają dobrze poziom swojej wiedzy dotyczącej żywienia (66% w 2020 vs. 76% w 2021), wyniki badania pokazują, że wciąż popełniane są błędy żywieniowe i powielane są fałszywe mity.
Pierwsze miesiące, lata życia – tzw. „1000 pierwszych dni” – to okres mający fundamentalne znaczenie dla zdrowia dziecka teraz i w przyszłości. Właściwy sposób odżywiania stanowi profilaktykę wielu chorób dietozależnych, takich jak otyłość, nadciśnienie tętnicze czy cukrzyca typu 2. Dlatego prawidłowe żywienie w czasie, w którym dochodzi do najbardziej intensywnego wzrostu i rozwoju dziecka jest tak kluczowe. Wyniki badania pokazują, że w tym aspekcie jest jeszcze wiele do poprawy.
23% badanych rodziców wprowadziło do diety niemowlęcia mleko krowie To mleko matki lub mleko modyfikowane stanowi podstawę żywienia dziecka w pierwszym roku życia. Mleko krowie ma nadmiar białka i sodu, a ponadto zwiększa ryzyko niedokrwistości u niemowląt, dlatego rekomenduje się, aby wprowadzić je do diety w formie napoju dopiero po 12. miesiącu życia i to też w kontrolowanych ilościach. Przed pierwszymi urodzinami można podawać niewielkie ilości mleka krowiego do przygotowania posiłków, np. naleśników, placków czy zabielania zup. Mleko i produkty mleczne to dobre źródło białka i wapnia, dlatego w trakcie rozszerzania diety rekomenduje się wprowadzenie produktów mlecznych, takich jak łagodne sery podpuszczkowe, sery twarogowe czy fermentowane produkty, na przykład kefiry i jogurty naturalne.
Napoje roślinne są w diecie 18% niemowląt Nie wszyscy rodzice wiedzą, że napoje roślinne nie są odpowiednie dla niemowląt. Aż 18% dzieci przed pierwszymi urodzinami ma je w menu. Co więcej, 19% rodziców uważa, że „mleka” roślinne (np. kokosowe, migdałowe) stanowią cenną alternatywę dla preparatów mlekozastępczych. Niestety są oni w błędzie! Napoje te z uwagi na swój skład, niedostosowany do potrzeb żywieniowych małego dziecka, nie są i nie mogą być traktowane, jako zamienniki mleka matki czy mleka modyfikowanego. Często zawierają też dodatek cukru czy dodatki do żywności polepszające smak, a także mogą być źródłem niebezpiecznych zanieczyszczeń.
Karolina Łukaszewicz
dietetyk i ekspertka programu edukacyjnego „1000 pierwszych dni dla zdrowia”
19% ankietowanych rodziców nie uważa owoców za cenne źródło witamin, które powinno znajdować się w codziennym menu niemowlęcia/ Rozszerzanie diety to ważny i wrażliwy proces dla niemowląt i ich rodziców. Według najnowszych zaleceń wprowadzanie nowych pokarmów do diety dziecka powinno rozpocząć się od warzyw - zwłaszcza tych zielonych (np. brokułów), a następnie można wprowadzać owoce. Warzywa wraz z owocami to jedne z kluczowych składników diety w pierwszych latach życia dziecka i powinny stanowić codzienny element menu. Dostarczają organizmowi szereg witamin, antyoksydantów oraz mikro- i makroelementów (potas, magnez, cynk), a także węglowodanów i błonnika, co czyni je zdrową, smaczną i kolorową przekąską. Konsystencję warzyw i owoców warto dostosować do umiejętności rozwojowych malucha. Można podawać je w formie musów, przecierów czy małych kawałków. Różnorodność świeżych produktów w diecie jest bardzo ważna!
61% rodziców podaje dzieciom te same posiłki, które je reszta rodziny Dzieci w okresie 1000 pierwszych dni budują swoje przyszłe preferencje żywieniowe, więc proponowane do jedzenia produkty, powinny być zdrowe, wysokiej jakości i dopasowane do potrzeb rosnącego organizmu. Podawanie produktów z „dorosłego stołu” niesie ze sobą ryzyko zbyt wysokiego udziału w diecie soli, cukru dodanego, tłuszczy trans czy nieprawidłowego przygotowania potraw, niedostosowanych do możliwości wciąż jeszcze rozwijającego się układu pokarmowego niemowlęcia.
Karolina Łukaszewicz
Blisko co czwarty rodzic podaje soki owocowe dziecku w pierwszym roku jego życia Niestety, mit o drogocennych właściwościach soków jest nadal popularny. Wciąż wielu rodziców postrzega wyciskane soki owocowe jako alternatywę dla surowych owoców i wprowadza je jako napój do diety niemowlęcia. Aż 23% twierdzi, że powinny być one w menu, a 24% ankietowanych przyznaje się do ich regularnego podawania. Według najnowszych rekomendacji soki owocowe, nawet te świeżo wyciskane, nie mają wartości dodanej! Ich częste picie może natomiast zwiększać ryzyko próchnicy i zaburzać łaknienie malucha. Dlatego niemowlęta powinny dostawać owoce w różnej postaci, ale nie w formie soku, który pozbawiony jest cennego błonnika. Przede wszystkim od pierwszych miesięcy życia należy uczyć dziecko picia wody i starać się nie przyzwyczajać go do słodkich napoi, które nie przynoszą korzyści dla zdrowia dziecka.
dr hab. n. med. Andrea Horvath
ekspert Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
O badaniu: Inicjatorem badania jest Zespół Lekarzy z Uniwersytetu Medycznego zajmujących się w codziennej praktyce żywieniem dzieci.
O kampanii: Ogólnopolski program edukacyjny „1000 pierwszych dni dla zdrowia” wspiera Rodziców w prawidłowym żywieniu dzieci w kluczowym okresie rozwoju i wzrostu dziecka, a więc w 1000 pierwszych dni życia począwszy od poczęcia. Prawidłowe żywienie w tym wczesnym okresie życia to najlepszy sposób na wykorzystanie niepowtarzalnego okna możliwości w rozwoju dziecka. Dbając o dietę dziecka przez 1000 pierwszych dni masz realny wpływ na zdrowie Twojego dziecka, teraz i w przyszłości! Program realizowany jest od 2013 r. Więcej na: www.1000dni.pl
O inicjatorze: Inicjatorem ogólnopolskiego programu jest Fundacja Nutricia, której misją jest edukacja o roli żywienia na różnych etapach życia człowieka. Wspieramy dzieci i rodziców, pacjentów oraz ich bliskich, jak również przedstawicieli środowiska medycznego, instytucji publicznych i organizacji pozarządowych, realizując działania edukacyjne na temat roli żywienia oraz finansując badania naukowe. Za pomocą naszych działań dążymy do: edukowania przyszłych rodziców, rodziców i opiekunów najmłodszych dzieci o kluczowej roli prawidłowego żywienia w okresie 1000 pierwszych dni życia, ograniczenia skali problemu niedożywienia w chorobie oraz budowania nawyków umożliwiających zdrowe starzenie się. Więcej na: www.fundacjanutricia.pl
1. Badanie przeprowadzone w maju 2021 wśród 1940 rodziców dzieci w wieku od 4 do 12 miesięcy.