Komórki macierzyste i krew pępowinowa - 8 faktów, które warto znać

To unikatowe komórki, które wytwarzane są jeszcze w czasie życia płodowego. Znajdują się w pępowinie łączącej dziecko i matkę. Ich wyjątkowość polega na tym, że są w stanie przekształcić się winne komórki np. w krwinkę czerwoną, płytkę krwi, komórkę mięśniową lub nerwową.

Komórki macierzyste znajdują się w ludzkim ciele przez całe życie. Oprócz pępowiny miejscem, w którym można je znaleźć jest szpik kostny oraz krew obwodowa - czyli miejsca wymagające ciągłej "odnowy". Również skóra jelita lub tkanka tłuszczowa zawierają te typy komórek - jednak nie nadają się one do wykorzystania w celach leczniczych. Niestety z wiekiem ich jakość, zdolności regeneracyjne oraz ilość maleją.

Dlaczego? To proste. Po pierwsze, jak już wspomnieliśmy, są bardziej pierwotne. A to oznacza, że dużo łatwiej im przekształcić się w inną komórkę.

Po drugie, ich zdolność regeneracyjna jest dziesięciokrotnie większa niż w przypadku komórek pobieranych ze szpiku.

Po trzecie, dzięki mniejszej dojrzałości immunologicznej, przeszczepienie komórek z krwi pępowinowej powoduje mniej powikłań u biorcy.

Po czwarte, zdecydowanie łatwiej o tzw. "zgodność tkankową" w obrębie najbliższej rodziny - a dokładniej, dzięki ich "świeżości" możliwe są przeszczepienia, gdy zgodność antygenów tkankowych jest niepełna.

Przeszczepienia komórek macierzystych z krwi pępowinowej maja szerokie zastosowanie we współczesnej medycynie. Wraz z postępem badań, lista zastosowań tego typu terapii się wydłuża. Najpowszechniej wykorzystywane są w leczeniu niektórych chorób nowotworowych, chorób układu krwiotwórczego, układu odpornościowego oraz niektórych chorób o podłożu genetycznym.

Naukowcy wciąż opracowują nowe metody namnażania i różnicowania komórek macierzystych, a to z kolei obfituje w nowe możliwości ich zastosowań.

Jedyna możliwością pobrania komórek macierzystych, jest popranie podczas porodu. To jedyna taka okazja. Bezpośrednio po narodzeniu dziecka (czyli po zakończeni tzw. II okresu porodu) położna pobiera krew w naczyń krwionośnych znajdujących się w pępowinie (przed urodzeniem łożyska).

Krew pobiera się po odpępnieniu dziecka. Zabieg jest całkowicie bezbolesny. Pobrania dokonuje położna i jest ono możliwe w szpitalach współpracujących z bankiem komórek macierzystych.

Decyzję o chęci zdeponowania krwi pępowinowej należy podjąć w czasie ciąży. Najlepiej nie czekać na ostatni moment i podjąć ją już w drugim trymestrze ciąży.

Zestaw do pobrania krwi pępowinowej, przyszli rodzice otrzymują od banku komórek macierzystych po zawarciu umowy. Po pobraniu krwi podczas porodu, materiał wędruje do laboratorium - gdzie zostanie przebadany.

Jedynie ta metoda pozyskania komórek macierzystych jest zupełnie nieinwazyjna. rodzice przed porodem otrzymują zestaw pobraniowy od banku, który zabierają ze sobą na salę porodową. Cały zabieg trwa kilka minut i w żaden sposób nie jest odczuwany przez matkę i dziecko, nie zaburza przebiegu porodu (urodzenia łożyska).

Pobrania można również dokonać podczas porodu droga cesarskiego cięcia oraz przy ciąży bliźniaczej.

Pobrany materiał, zabezpieczony przez położną zostanie poddany szczegółowych badaniom laboratoryjnym. Ważne, aby podczas wyboru banku, zwrócić uwagę na oferowane przez nie usługi. Standardy różnią się w zależności od placówki. Usługa wysokiej jakości będzie zawiera szczegółową analizę laboratoryjną krwi pępowinowej dziecka oraz krwi matki.

Przebadany materiał zostanie poddany najważniejszemu etapowi - czyli przygotowaniu do głębokiego mrożenia w ciekłym azocie - dzięki tej metodzie przechowywania komórek macierzystych, nawet po blisko ćwierćwieczu - pobrane komórki zachowują swoje właściwości. Przed zamrożeniem komórki zostają pokryte specjalną substancją zabezpieczającą je przed uszkodzeniem podczas mrożenia.

Jeżeli dotychczas nie rozważaliście zdeponowania krwi pępowinowej swojego dziecka ze względu na koszty, możecie zdeponować ją w banku publicznym - ale UWAGA - taki depozyt przestaję już być waszą prywatna własnością, może natomiast uratować komuś życie!

Warto budować świadomość społeczną o takiej możliwości.

Depozyt w banku prywatnym - czy tylko dla bogaczy? Nie. Faktycznie pobranie krwi pępowinowej wiąże się z większymi kosztami, jednak zdecydowana ich większość jest wydatkiem jednorazowym, możliwym do wcześniejszego zaplanowani w domowym budżecie. Oprócz kosztów zestawu pobraniowego, należy uwzględnić coroczną opłatę abonamentową za bankowanie krwi - tu ceny w PBKM wahają się w granicach 1,50 zł /dzień. Co nie jest już dużym obciążeniem portfela rodziców.

W pełni weryfikowalne wyniki leczenia komórkami macierzystymi ciągle rosną. Wraz z rozwojem medycyny zwiększają się możliwości wykorzystania tej formy terapii. Lista jednostek chorobowych leczonych przeszczepieniami komórek macierzystych wzrasta, a prowadzeni współcześnie badania rokują bardzo dobrze

Komórki macierzyste są jak bardzo wyjątkowa polisa na życie. Dzięki swoim właściwościom mogą okazać się doskonałym zabezpieczeniem na wypadek choroby nie tylko dla dziecka dla którego zostały pobrane - ale i dla innych członków rodziny. Trudno nie zgodzić się, że taka inwestycja zawsze będzie trafiona. Nie ma nic cenniejszego nad zdrowie i życie.