Przedszkolaki w lesie? Jeszcze raz mówimy: TAK!

O tym, jak dalecy staliśmy się naturze w efekcie wychowania z daleka od jej wszelkich śladów, już pisaliśmy poruszając właśnie temat leśnych przedszkoli - artykuł znajdziecie tutaj: http://ulicaekologiczna.pl/dzieci/forest-preschool-gardens-lesne-przedszkola/

Czemu zatem raz jeszcze wracać do tematu? Bo są już realne szansa na skorzystanie z takiej formy edukacji przedszkolnej i u nas, w Polsce. I jeżeli ktoś jeszcze wątpi co do drogi, w której stronę chciałby skierować swe dziecko, warto by rozważył, czy nie skorzystać z oferty coraz śmielej rozwijającego się w naszym kraju leśnego trendu w edukacji przedszkolaków.

Może nam się wydać to szokujące. Brak solidnego budynku, bezpiecznych sal z miękkimi dywanami oraz wyposażeniem w edukacyjne pomoce – zamiast tego wiata lub barak ustawione po prostu w lesie, nieograniczone ścianami, krzesłami, meblami. I tak właśnie zajęcia prowadzone są przez cały dzień i cały rok na świeżym powietrzu. Pomijając oczywiście skrajnie trudne warunki pogodowe, gdy przedszkola zapewniają dzieciom bazę przed nimi zabezpieczoną. Las, polana, ogród – to właściwe miejsce przebywania przedszkolaków. To, co przeraża wielu rodziców, którym pojawiają się mroczne wizje wiecznie chorych, zmokniętych na deszczu dzieci, zupełnie rozmija się z prawdą o funkcjonowaniu przedszkolaków spędzających ogrom czasu na powietrzu. Dzieci takie zahartowują się i chorują rzadziej. Potwierdziły to doświadczenia przedszkoli leśnych z powodzeniem funkcjonujących w świecie: Skandynawia, Wielka Brytania, Niemcy, Szwajcaria, Czechy oraz Stany Zjednoczone, Kanada i Japonia. Polskie dzieci są przegrzewane – znane porzekadło w krajach, gdzie najwięcej jest polskich emigrantów, brzmi: Po czym rozpoznać polskie dziecko? Po czapce! Zwyczajowe jest też w naszym kraju zamykanie dzieci w ciepłych pomieszczeniach, gdy zaczynają się pierwsze chłody. To wszystko rozhartowuje i pozbawia naturalnej odporności. Tę zyskują dzieci w leśnych przedszkolach, spędzające minimum 80% czasu na powietrzu. Otyłość – choroba w dzisiejszej rzeczywistości tak powszechna wśród dzieci, związana właśnie z siedzącym trybem życia maluchów przed komputerami i ekranami telewizorów. W przedszkolu leśnym nikt nie siedzi – okazji do spalenia kalorii jest cała moc i wszystko to odbywa się niepostrzeżenie, bez zaplanowanych zajęć gimnastycznych. Nie trzeba również gimnastyki korekcyjnej, by dzieci nie miały wad postawy.

Brak zabawek, brak pomocy edukacyjnych, brak wszystkiego, co dla sprawnie działającego przedszkola zdaje się być nieodzowne – a jednak w przedszkolach leśnych wrze i się dzieje. I to niezależnie od pory roku! Na wolnym powietrzu zawsze znajdzie się coś inspirującego. Często im mniej sprzyjająca pogoda, tym bardziej twórcza zabawa. Błoto to przecież nie lada pożądany materiał. Dzieci w leśnym przedszkolu, to dzieci szczęśliwe, bo w stereotypowym tego słowa znaczeniu – po prostu brudne. Szkoda jeść posiłek w zamkniętym pomieszczeniu, gdy na zewnątrz tyle się dzieje. Przedszkole leśne chroni dzieci przed dyskryminacją z powodu nieposiadania modnych gadżetów, na którą uskarżają się często rodzice w niejednej zwykłej placówce. Bo co robić z najmodniejszą zabawką w lesie? Nie tylko jest bezużyteczna, ale dodatkowo przeszkadza. W terenie ma się pełne ręce roboty; daje się tu dzieciom zielone światło na samodzielność i podejmowanie wyzwań, mogą one same wybudować sobie szałas, przebrnąć przez strumień. Doznania, którym dzieci stawiają czoło, budują ich pewność siebie i rozwijają funkcje motoryczne lepiej malowanie szlaczków. Podejmując wyzwania, dzieci uczą się samodzielnie oceniać ryzyko i rozwiązywać niespodziewane problemy. Ich nauczycielem jest przyroda. I to taka mniej przystępna niż ta parkowa, na placu zabaw. Tu można się przewrócić, wpaść w głęboką kałużę i stracić kontrolę. Co więcej, w tej przyrodzie napotyka się inne istoty żyjące – i jest to okazja do wielu przygód i nabycia poczucia bliskości z żywą naturą. Można nauczyć się, jak z nią zgodnie współżyć i nabyć wobec niej szacunku. A po spotkaniach z wolną naturą, pracuje się zwykle na ogródku, którego plony będą uzależnione od zaangażowania małych ogrodników. Poczucie satysfakcji i spełnienia bezcenne, pewność siebie wzrasta wprost proporcjonalnie. Opieka jest bowiem dyskretna i nienachalna, choć baczna – w przedszkolu leśnym musi być więcej strzegących dzieci dorosłych niż w standardowej placówce.

Jak było powiedziane na wstępie, istnieje już możliwość posłania dziecka do przedszkola w naszym kraju. Nie bez przyczyny – inicjatywa wyszła od Fundacji Dzieci z Naturą, której członkowie wyznaczyli sobie cel wspierania rozwoju edukacji w plenerze. To, co bowiem w świecie znane jest już od lat sześćdziesiątych XX wieku, u nas dopiero raczkuje. Fundacja Dzieci z Naturą patronuje zatem powstawaniu pierwszych leśnych przedszkoli w Polsce oraz promuje ten nurt. Dlaczego? Padają wprost stwierdzenia o zespole deficytu natury powszechnego w dzisiejszych czasach – zdrowie psychiczne nie może być przecież pełne, jeżeli nie uwzględni się w nim środowiska naturalnego.

Tym bardziej krzepiące jest pojawianie się na mapie Polski kolejnego leśnego przedszkola – po krakowskiej Dzikiej Osadzie, Leśnym Przedszkolu z Sulejowa oraz warszawskim Leśnym Przedszkolu z pięcioma oddziałami, teraz startuje warszawska Leśna Droga na ulicy Dewajtis. W niektórych tradycyjnie prowadzonych przedszkolach wprowadza się „leśne elementy”, tak jak w przedszkolu w Brodnicy Górnej.

To cenne. Bez zaglądania w różne zakamarki, włóczenia się po lesie albo łąkach, lub podglądania innych stworzeń po prostu nie będziemy szczęśliwi i nic nam tego nie zastąpi – stwierdził Adam Wajrak odnosząc się do książki „Ostatnie dziecko lasu”. Ubolewanie nad deficytami w dziedzinie ekopsychologii jest tym częstsze, im mniejszy nasz kontakt z naturą. Jeżeli nasze dzieci mają szansę na więcej – skorzystajmy z tego.