Niniejszy wpis poświęcimy sprawom nazwiska. Jak tę kwestię regulują polskie przepisy? Czy nazwisko można swobodnie wybierać, zmieniać? Jakie reguły panują przy przyjmowaniu nazwiska po zawarciu małżeństwa? Jak po rozwodzie? Co z nazwiskiem dziecka? Jak zmienić nazwisko i co zrobić gdy nazwisko nam się nie podoba?
REKLAMA
Ogólna reguła wydaje się dość oczywista, niemniej jednak okazuje się, że wiele osób nie wie jakie zasady panują w naszym kraju. Otóż po pierwsze nazwisko może być maksymalnie dwuczłonowe. Podobnie jak można posiadać tylko dwa imiona.
Wybór nazwiska przy okazji ślubu
Przy zawarciu ślubu cywilnego oświadczenie o zmianie nazwiska może być złożone bezpośrednio po zawarciu małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. W razie ślubu konkordatowego (kościelnego) – wcześniej – przed sporządzeniem przez kierownika urzędu zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.
Należy pamiętać, że w razie niezłożenia oświadczeń w sprawie nazwiska, żona nie przejmuje automatycznie nazwiska męża – małżonkowie zostają przy swoich dotychczasowych nazwiskach.
Wybór nazwiska przy okazji ślubu
Przy zawarciu ślubu cywilnego oświadczenie o zmianie nazwiska może być złożone bezpośrednio po zawarciu małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. W razie ślubu konkordatowego (kościelnego) – wcześniej – przed sporządzeniem przez kierownika urzędu zaświadczenia stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.
Należy pamiętać, że w razie niezłożenia oświadczeń w sprawie nazwiska, żona nie przejmuje automatycznie nazwiska męża – małżonkowie zostają przy swoich dotychczasowych nazwiskach.
Możliwości jest kilka. Otóż żona może przyjąć nazwisko męża, mąż żony. Mogą także pozostać przy swoich, oboje przyjąć także nazwisko drugiego małżonka i posiadać dwuczłonowe, lub tylko jedno może mieć dwuczłonowe. Zatem możliwe są niemal wszystkie kombinacje. Zwyczajowo przyjmuje się, że w przypadku kobiety pierwsze nazwisko jest panieńskie, a drugie po mężu. Jest to jednak zwyczaj a nie prawna reguła.
Nazwisko dziecka
Znaczna swoboda panuje także przy nadawaniu nazwiska dziecku. Może posiadać nazwisko jednego z rodziców a może obojga. Gdy nie złożono jednocześnie oświadczeń o nazwisku dzieci, dzieci będą nosić nazwisko dwuczłonowe składające się z nazwiska matki i dołączonego do niego nazwiska ojca.
Znaczna swoboda panuje także przy nadawaniu nazwiska dziecku. Może posiadać nazwisko jednego z rodziców a może obojga. Gdy nie złożono jednocześnie oświadczeń o nazwisku dzieci, dzieci będą nosić nazwisko dwuczłonowe składające się z nazwiska matki i dołączonego do niego nazwiska ojca.
Zmiana nazwiska
W razie nieprzemyślanego wyboru, po ślubie można zmienić nazwisko jedynie w trybie administracyjnym przed urzędem stanu cywilnego miejsca stałego zamieszkania. O taką zmianę można się starać nawet wiele lat po zawarciu małżeństwa. Należy jednak w każdym przypadku wykazać „ważne powody” takiej zmiany. Ten sam tryb stosuje się gdy czyjeś nazwisko jest obraźliwe i jego posiadacz chce je zmienić bowiem się go wstydzi. Jeśli chcielibyśmy zmienić nazwisko na nazwisko jakieś znanej postaci to nie liczmy na to że urząd wyrazi na to zgodę. Z resztą uznaniowość urzędu jest dość znaczna, a zgoda uzależniona jest do konkretnego przypadku. Trzeba taką zmianę dobrze umotywować.
W razie nieprzemyślanego wyboru, po ślubie można zmienić nazwisko jedynie w trybie administracyjnym przed urzędem stanu cywilnego miejsca stałego zamieszkania. O taką zmianę można się starać nawet wiele lat po zawarciu małżeństwa. Należy jednak w każdym przypadku wykazać „ważne powody” takiej zmiany. Ten sam tryb stosuje się gdy czyjeś nazwisko jest obraźliwe i jego posiadacz chce je zmienić bowiem się go wstydzi. Jeśli chcielibyśmy zmienić nazwisko na nazwisko jakieś znanej postaci to nie liczmy na to że urząd wyrazi na to zgodę. Z resztą uznaniowość urzędu jest dość znaczna, a zgoda uzależniona jest do konkretnego przypadku. Trzeba taką zmianę dobrze umotywować.
Zamiana nazwiska po rozwodzie
W ciągu 3 miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może je ponownie zmienić na panieńskie/kawalerskie. W tym celu składa oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że chce powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.
W ciągu 3 miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może je ponownie zmienić na panieńskie/kawalerskie. W tym celu składa oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że chce powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa.
