Zdrowie psychiczne i rozwój kompetencji dziecka ważniejsze niż oceny? Polscy rodzice mówią, czego oczekują od Reformy26

Jak wynika z badania platformy Novakid, aż 84 proc. opiekunów uważa, że szkoła powinna kłaść większy nacisk na to, kim staje się młody człowiek, niż na same wyniki testów. Jednocześnie ponad 41 proc. rodziców ocenia, że obecny system nie dba wystarczająco o kondycję psychiczną uczniów, a blisko 79 proc. domaga się, by priorytetem zmian było zwiększenie dostępności psychologów w placówkach.

Wyniki pokazują wyraźny zwrot w oczekiwaniach dorosłych: szkoła przyszłości ma być przede wszystkim bezpiecznym środowiskiem wspierającym odporność psychiczną i budującym wartości.

Tegoroczny wrzesień w polskich przedszkolach i szkołach podstawowych wiąże się z wprowadzeniem kolejnego etapu zmian w ramach "Reformy26. Kompas Jutra". Nowe wytyczne Ministerstwa Edukacji Narodowej mają na celu odejście od nacisku na zagadnienia teoretyczne i dostosowanie nauczania do realiów współczesnego świata. Wśród kluczowych założeń znalazły się m.in. zmniejszenie zakresu podstawy programowej o ok. 20 proc., wdrożenie projektów grupowych oraz większa troska o kondycję psychiczną uczniów.

Aby poznać odczucia polskich rodziców, na których również wpłyną nadchodzące zmiany, platforma do nauki języka angielskiego, Novakid, zrealizowała we współpracy z platformą badawczą Attest ogólnopolskie badanie "Opinia rodziców na temat Reformy26. Kompas Jutra".

Jednym z kluczowych wniosków płynących z badania jest potrzeba przedefiniowania roli szkoły z "instytucji egzaminującej" na przestrzeń wspierającą holistyczny rozwój. Aż 84 proc. ankietowanych popiera ideę stworzenia "profilu absolwenta" i jest zdania, że placówki oświatowe powinny w pierwszej kolejności skupiać się na rozwoju osobistym i postawach uczniów, a nie na wyścigu o średnią ocen.

Co więcej, w całym planie zmian to właśnie wsparcie dobrostanu psychicznego i emocjonalnego dzieci zostało uznane przez rodziców za najbardziej wartościowy element reformy (blisko 30 proc. wskazań), wyprzedzając m.in. zmniejszenie podstawy programowej czy edukację w zakresie nowych technologii.

Rodzice dostrzegają również lukę w obecnym systemie – ponad 41 proc. badanych uważa, że dzisiejsze szkoły nie poświęcają wystarczającej uwagi zdrowiu psychicznemu dzieci (jedynie 36 proc. ocenia te działania pozytywnie, a 23 proc. uznaje je za przeciętne). Aż 79 proc. respondentów jednoznacznie wskazuje, że priorytetem reformy powinno być zwiększenie liczby psychologów oraz pedagogów dostępnych na co dzień w placówkach. Wśród dodatkowych postulatów rodzice wskazywali także na konieczność skuteczniejszej walki z hejtem i skutecznego reagowania na przemoc rówieśniczą w szkolnych korytarzach.

Polscy rodzice zwracają również uwagę na przekazywane w szkołach wartości. Aż 67 proc. badanych uważa, że szkoła powinna aktywnie uczestniczyć w przekazywaniu młodemu pokoleniu wartości – dla 37 proc. z nich placówka musi pełnić rolę autentycznego "kompasu wartości", a dla 31 proc. jest to istotny element wspierający naukę przedmiotową. Tylko 23 proc. badanych przypisuje tę odpowiedzialność wyłącznie środowisku domowemu.

Zmiany w kierunku edukacji w duchu większej empatii względem dzieci i redukcji stresu widać także w podejściu do weryfikacji wiedzy. 66 proc. ankietowanych pozytywnie ocenia rezygnację z ocen cyfrowych na rzecz informacji opisowych w klasach 1-3 szkół podstawowych. Zdaniem opiekunów taka forma rzetelniej diagnozuje mocne strony najmłodszych oraz obszary wymagające pracy, eliminując niepotrzebną presję porównywania się z rówieśnikami już na starcie edukacji.

Podobne poparcie zyskuje zmniejszenie zakresu podstawy programowej - 56 proc. rodziców wierzy, że ograniczenie materiału o 20 proc. przełoży się na wyższą jakość kształcenia. W opozycji pozostaje 32 proc. badanych, którzy obawiają się, że cięcia mogą osłabić fundamenty wiedzy teoretycznej, niezbędne na kolejnych etapach edukacji.

Nowa odsłona szkoły stawia również na praktykę. Odpowiedzią na te potrzeby mają być tzw. tygodnie projektowe – 50 proc. rodziców widzi w nich wartościowe urozmaicenie programu, a kolejne 30 proc. uważa je za doskonałe narzędzie do nauki pracy zespołowej i logicznego myślenia.

W erze dynamicznego rozwoju technologii i AI, aż 75 proc. rodziców uznaje kompetencje przyszłości (kreatywność, krytyczne myślenie, weryfikację faktów) za kluczowe w edukacji – w tym 28 proc. uważa je za znacznie istotniejsze niż suchą wiedzę encyklopedyczną, a 47 proc. za bardzo ważne.

Co ciekawe, w pytaniach otwartych rodzice zwracali również uwagę na potrzebę wprowadzenia do planu lekcji praktycznej edukacji finansowej, przedsiębiorczości i bardziej nowatorskiego podejścia do nauki języków obcych.

– Wyniki badania wyraźnie pokazują zmianę paradygmatu w myśleniu o edukacji. Rodzice coraz rzadziej oczekują od szkoły, by uczyła na pamięć regułek, które dziecko może w ułamek sekundy sprawdzić w sieci. Oczekują natomiast, że wyposaży je w odporność psychiczną, poczucie własnej wartości, umiejętność współpracy oraz sprawnego poruszania się w świecie nowych technologii. Przyszłość będzie należeć do dzieci potrafiących dostosować się do zmieniającego się otoczenia i pewnych siebie, dlatego troska o dobrostan emocjonalny oraz kompetencje miękkie to dziś najważniejsza inwestycja edukacyjna – podkreśla Adrienne Landry, główna metodolożka platformy Novakid.

Mimo dużego entuzjazmu wobec kierunku zmian polscy rodzice zachowują ostrożność. Aż 36 proc. respondentów obawia się chaosu organizacyjnego, braku czasu na przygotowanie kadry oraz przeciążenia placówek nową biurokracją.

Pytani o to, w jakim stopniu reforma rzeczywiście przygotuje dzieci do wyzwań jutra, badani są podzieleni: 32 proc. uważa, że zmiany będą bardzo skuteczne, 36 proc. obawia się osłabienia bazy teoretycznej, a blisko 17 proc. podkreśla, że ostateczny sukces zależy wyłącznie od jakości wdrożenia zmian przez konkretnych nauczycieli i dyrektorów. 

Pełny raport z badania dostępny jest na stronie: https://www.novakidschool.com/pl/blog/reforma-kompas-jutra/.

Raport "Opinia rodziców na temat Reformy26. Kompas Jutra" został zrealizowany na zlecenie platformy Novakid we współpracy z platformą badawczą Attest w dniach 30.04.2026–08.05.2026 roku na reprezentatywnej próbie polskich rodziców (N=200).

Novakid to globalne środowisko naturalnej nauki języka angielskiego dla dzieci w wieku od 2 do 14 lat, stworzone jako alternatywa dla szkolnych metod. Zamiast nudnych podręczników i nauki według schematów, platforma stawia na naturalną immersję, mówienie od pierwszej minuty oraz edukację przez angażującą zabawę. Dzięki zajęciom 1:1 z native speakerami, interaktywnym grom i technologii opartej na AI, dzieci zaczynają swobodnie w nim żyć, przełamują barierę mówienia i rozwijają dwujęzyczność.