Fot. materiały prasowe

Antybiotyki są kluczowym narzędziem w leczeniu infekcji bakteryjnych. Warto jednak pamiętać, że choć skutecznie eliminują drobnoustroje chorobotwórcze, wpływają również na mikrobiotę jelitową. Zaburzenie tej równowagi może sprzyjać dolegliwościom ze strony przewodu pokarmowego, takim jak bóle brzucha czy objawy zespołu jelita nadwrażliwego (IBS), które u części osób mogą utrzymywać się jeszcze przez wiele miesięcy po zakończeniu terapii. Dlatego coraz większą uwagę zwraca się na wsparcie jelit – zarówno poprzez dietę, jak i odpowiednio dobrane probiotyki.

Więcej ciekawych artykułów znajdziesz na stronie głównej
REKLAMA

Probiotyki a antybiotykoterapia

Biegunka poantybiotykowa może dotyczyć średnio 20–30% osób i najczęściej wynika z niekorzystnych zmian w obrębie mikrobioty jelitowej. Najcięższą jej postacią jest biegunka związana z zakażeniem Clostridioides difficile, która może mieć ciężki przebieg i wymagać specjalistycznego leczenia.

Badania wskazują, że suplementacja szczepem Lactiplantibacillus (dawniej Lactobacillus) plantarum 299v w trakcie antybiotykoterapii może zmniejszać częstość luźnych stolców oraz łagodzić objawy, takie jak nudności – szczególnie u dorosłych. Dodatkowo wspiera utrzymanie prawidłowego stężenia kwasu masłowego w jelicie, co może ograniczać zaburzenia mikrobioty wywołane antybiotykiem, a także działać przeciwzapalnie i wspierać regulację perystaltyki.

logo
Fot. materiały prasowe

Obiecujące wyniki obserwuje się również w innych grupach – profilaktyczne stosowanie tego szczepu u pacjentów w ciężkim stanie wiązało się ze zmniejszeniem częstości powikłań związanych z infekcją Clostridioides difficile, a u dzieci może wspierać zapobieganie biegunce podczas długotrwałej antybiotykoterapii.

Bóle brzucha i nadwrażliwe jelito

Zaburzenia czynnościowe związane z bólem brzucha są dziś bardzo powszechne zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Szacuje się, że mogą dotyczyć ponad 40% populacji i określane są jako zaburzenia interakcji jelitowo-mózgowej. Objawiają się nawracającymi lub przewlekłymi dolegliwościami, takimi jak ból brzucha, wzdęcia czy zmiany rytmu wypróżnień, mimo braku uchwytnej przyczyny strukturalnej lub biochemicznej. Co istotne, jednym z czynników zwiększających ryzyko ich wystąpienia, w tym zespołu jelita nadwrażliwego (IBS) jest także stosowanie antybiotyków.

logo
Fot. materiały prasowe

Liczne badania naukowe potwierdzają skuteczność L.plantarum 299v w łagodzeniu objawów IBS. Wykazano, że osoby suplementujące ten szczep mają nawet kilkukrotnie większą szansę na poprawę i redukcję dolegliwości w porównaniu z grupą placebo, a ryzyko utrzymywania się objawów jest istotnie niższe. Najnowsza metaanaliza badań z 2026 r. również potwierdziła skuteczność szczepu L. plantarum 299v  w łagodzeniu kluczowych objawów IBS. Szczep ten jest również rekomendowany przez gastroenterologów oraz uwzględniany w zaleceniach towarzystw naukowych.

Warto przy tym podkreślić, że probiotyk to nie jedna, uniwersalna kategoria – znaczenie ma konkretny szczep i jego przebadane działanie. W kontekście antybiotykoterapii oraz objawów IBS dobrze poznany jest szczep Lactiplantibacillus plantarum 299v, który cechuje się wysokim profilem bezpieczeństwa zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Dostępność w formie kropli może ułatwiać stosowanie szczepu u małych dzieci, osób niechętnie połykających kapsułki lub mających trudności z połykaniem, a jego bezpieczeństwo zostało pozytywnie ocenione m.in. przez Centrum Zdrowia Dziecka.

logo
Mgr farm. Zofia Winczewska - Farmaceutka, doktorantka Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego oraz popularyzatorka wiedzy z zakresu zdrowia psychicznego i medycyny stylu życia. Autorka publikacji naukowych w międzynarodowych czasopismach oraz licznych artykułów popularnonaukowych. Jej zainteresowania obejmują w szczególności psychiatrię żywieniową, wpływ stylu życia na zdrowie psychiczne oraz zagadnienia związane z bezpieczną suplementacją i interakcjami substancji bioaktywnych. Twórczyni kanału edukacyjnego @zosia_winczewska oraz podcastów „Szare Komórki” i „Bio-logiczna rezyliencja”. Fot. materiały prasowe

Piśmiennictwo:

  1. Dudzicz S, Kujawa-Szewieczek A, Kwiecień K, Więcek A, Adamczak M. Lactobacillus plantarum 299v Reduces the Incidence of Clostridium difficileInfection in Nephrology and Transplantation Ward-Results of One Year Extended Study. Nutrients. 2018 Oct 24;10(11):1574. doi: 10.3390/nu10111574. PMID: 30355985; PMCID: PMC6266863.
  2. Maslennikov R, Gosteeva E, Ananeva V, Korshunova L, Kravtsowa A, Poluektova E, Ulyanin A, Sigidaev A, Kikhasurova P, Ivashkin V. Strain-Specific Systematic Review with Meta-Analysis of Probiotics Efficacy in the Treatment of Irritable Bowel Syndrome. J Clin Med. 2026 Feb 2;15(3):1152. doi: 10.3390/jcm15031152. PMID: 41682832; PMCID: PMC12898053.
  3. Bharucha AE, Chakraborty S, Sletten CD. Common Functional Gastroenterological Disorders Associated With Abdominal Pain. Mayo Clin Proc. 2016 Aug;91(8):1118-32. doi: 10.1016/j.mayocp.2016.06.003. PMID: 27492916; PMCID: PMC4985027.
  4. Sperber AD, Bangdiwala SI, Drossman DA, et al. Worldwide Prevalence and Burden of Functional Gastrointestinal Disorders, Results of Rome Foundation Global Study. Gastroenterology. 2021 Jan;160(1):99-114.e3. doi: 10.1053/j.gastro.2020.04.014. Epub 2020 Apr 12. PMID: 32294476.
  5. Korterink JJ, Diederen K, Benninga MA, Tabbers MM. Epidemiology of pediatric functional abdominal pain disorders: a meta-analysis. PLoS One. 2015 May 20;10(5):e0126982. doi: 10.1371/journal.pone.0126982. PMID: 25992621; PMCID: PMC4439136.
  6. Kuchar E, Łoniewski I. Lactobacillus plantarum 299v – możliwości zastosowania szczepu probiotycznego w praktyce pediatry; Standardy Medyczne/Pediatria 2022, t. 19, s. 623-632
  7. McFarland LV, Karakan T, Karatas A. Strain-specific and outcome-specific efficacy of probiotics for the treatment of irritable bowel syndrome: A systematic review and meta-analysis. EClinicalMedicine. 2021 Oct 18;41:101154. doi: 10.1016/j.eclinm.2021.101154. PMID: 34712929; PMCID: PMC8529205.
  8. Pietrzak A, Skrzydło-Radomańska B, Mulak A, Lipiński M, Małecka-Panas E, Reguła J, Rydzewska G. Guidelines on the management of irritable bowel syndrome: In memory of Professor Witold Bartnik. Prz Gastroenterol. 2018;13(4):259-288. doi: 10.5114/pg.2018.78343. Epub 2018 Sep 19. PMID: 30581501; PMCID: PMC6300851.

MATERIAŁ REKLAMOWY