L.M. Montgomery to nie tylko "Ania z Zielonego Wzgórza". Ta powieść autorki to też świetna lektura

Wydana po raz pierwszy w 1926 roku książka to romantyczna powieść obyczajowa, którą twórczyni postaci niepoprawnej marzycielki z Zielonego Wzgórza napisała specjalnie z myślą o dorosłym czytelniku (choć to rozróżnienie nie powinno mieć większego znaczenia, bo w jej prozie zawsze odnajdywali i nadal odnajdują się zarówno młodsi, jak i starsi). "Błękitny zamek" to nie tylko powrót do klimatów uwielbianych przez fanów twórczości L.M. Montgomery, to niezapomniana opowieść z uniwersalnym przesłaniem o spełnianiu marzeń.

Akcja powieści rozgrywa się w latach 20. XX wieku w fikcyjnym miasteczku Deerwood w prowincji Ontario w Kanadzie. Książka opowiada historię 29-letniej Joanny Stirling, marzącej o miłości niezamężnej kobiety, którą rodzina wyśmiewa z powodu "staropanieństwa" i traktuje jak dziecko. Dla mieszkającej z apodyktyczną matką i wścibską ciotką panny jedyną ucieczką od przygnębiającej rzeczywistości są książki przyrodnicze ulubionego pisarza Johna Fostera i myśli o Błękitnym Zamku z dzieciństwa.

Pewnego dnia bohaterka, zaniepokojona dziwnymi atakami sercowymi, udaje się w tajemnicy przed bliskimi na badania. Kiedy dowiaduje się, że został jej tylko rok życia, postanawia wyrwać się z "klatki" i żyć według własnych zasad. Porzucając świat konwenansów, buntuje się przeciwko surowej rodzinie i wyprowadza ze starego domu, aby żyć pełnią życia. Czy znajdzie chociaż namiastkę Błękitnego Zamku – wyjątkowego miejsca, w którym może być tym, kim naprawdę chce?

W tej powieści czytelnicy odnajdą wszystko to, za co uwielbiane na świecie są powieści L.M. Montgomery – świetnie wykreowanych bohaterów, niesamowite opisy małomiasteczkowych zakątków przyrody, czar nostalgii, chwytające za serce sceny, dużo wzruszeń i szczyptę, a nawet garść humoru w montgomerskim stylu. A przede wszystkim – wszechobecny klimat, w którym młodzieńcze marzenia i baśniowe wyobrażenia przeplatają się z bolączkami i dylematami dorosłych osób.

Autorka z właściwą sobie swadą portretuje inspirującą transformację zagubionej, nieśmiałej i upokarzanej kobiety w osobę podejmującą śmiałe decyzje, starającą się czerpać z życia jak najwięcej i odrzucającą grę pozorów. Kogoś, kto przestaje tylko marzyć, tylko bierze sprawy w swoje ręce. Choć niektórzy, zwłaszcza współczesne kobiety, mogą mieć obawy, że motyw poszukiwania miłości w realiach zeszłego wieku będzie trącić myszką, to pióro L.M. Montgomery ich nie rozczaruje. Pisarka na stronach tej książki, tak jak zresztą w powieściach o Ani Shirley, nie boi się rozluźniać sztywnego gorsetu norm i przekonań tamtej epoki.

Łamanie schematów widać szczególnie w słowach i czynach przechodzącej przemianę Joanny, kiedy to stawia się okoniem członkom swojej rodziny albo decyduje się na BARDZO rewolucyjny jak na tamte czasy krok. Jaki? Niech każdy/a najlepiej sprawdzi sam/a. Fabuła tej powieści serwuje zresztą niejedno zaskoczenie. I, co najważniejsze, całe spektrum emocji – od podnoszących na duchu wydarzeń, przez romantyczne sceny i zabawne sytuacje, do chwytających za gardło momentów, przez które można uronić łzy smutku – oraz mnóstwo zapadających w pamięć sentencji na czele z przytoczoną poniżej genezą zła.

"Błękitny zamek" to także fantastyczna karykatura snobizmu małomiasteczkowego społeczeństwa. Z przyjemnością czyta się dialogi, w których Joanna odgryza się członkom klanu Stirlingów: swojej matce, wujkom, ciotkom i kuzynkom, celnie punktując ich zaściankowość, hipokryzję, pustkę chrześcijańskiego ducha i nietolerancję. Po drugiej stronie barykady, na którą przechodzi główna bohaterka, znajduje się zaś galeria osobliwych postaci (Eddy Snaith, Abel Gay, Cissy Gay) – wykluczonych z różnych powodów osób, na przykładzie których można przekonać się, jak bardzo percepcja społeczna rozmija się z rzeczywistością.

Historia Joanny Stirling, której poszukiwania wymarzonego w dzieciństwie Błękitnego Zamku stają się drogą do odnalezienia prawdziwego "ja", uczy, że należy cenić swoją wartość, być sobą i nie oglądać się na innych, a przede wszystkim WALCZYĆ o swoje marzenia. Tak, nawet wtedy, gdy wydają się one przefantazjowane, bo zawsze lepiej mierzyć wyżej niż za nisko. Czasami możemy się pozytywnie zdziwić, dokąd nas finalnie zaprowadzą. Tylko trzeba działać i jeszcze raz działać! Przepiękna lektura w sam raz na nostalgiczny wieczór.

"Błękitny zamek" doczekał się niedawno, bo 29 kwietnia 2022, kolejnego wznowienia w polskim przekładzie. Tym razem powieść o przygodach emancypującej się "starej panny" z Deerwood ukazała się w ramach Ekskluzywnej Kolekcji Klasyki. Jest to rozpoczęta pod koniec 2020 roku seria książek oprawionych w delikatną gładką tkaninę o właściwościach jedwabiu, z zakładką w formie wstążki. Te ekskluzywne wydania klasyki literatury światowej trafiają na półki księgarń w całej Polsce dzięki uprzejmości Wydawnictwa Świat Książki.

W idealnej na upominek kolekcji ponadczasowych powieści czytelnicy znajdą m.in. kompletną główną serię książkową opowiadającą losy Ani Shirley. Kultowy cykl powieściowy L.M. Montgomery składa się z 8 tomów. Są to: "Ania z Zielonego Wzgórza", "Ania z Avonlea", "Ania na Uniwersytecie", "Ania z Szumiących Topoli", "Wymarzony dom Ani", "Ania ze Złotego Brzegu", "Dolina Tęczy" i "Rilla ze Złotego Brzegu".

Pierwsze 6 książek tworzy rdzeń historii skupiającej się na przygodach tytułowej rudowłosej bohaterki. W ostatnich dwóch tomach Ania występuje w drugoplanowej roli, fabuła zaś koncentruje się na dzieciach jej i Gilberta Blythe'a. Te części cyklu są mniej znane czytelnikom nad Wisłą, dlatego warto skorzystać z okazji, nadrobić zaległości i przyjrzeć się kolejnemu pokoleniu Blythe'ów-Shirleyów. Warto dodać, że "Rilla ze Złotego Brzegu", której główną bohaterką jest 15-letnia Bertha Marilla "Rilla" Blythe, najmłodsze dziecko Ani i Gilberta, to jedyna kanadyjska powieść o I wojnie światowej napisana z perspektywy kobiety.

Niewykluczone, że w Ekskluzywnej Kolekcji Klasyki wcześniej czy później ukażą się też powiązane z uniwersum Zielonego Wzgórza zbiory opowiadań o Ani i innych mieszkańcach Wyspy Księcia Edwarda: "Opowieści z Avonlea", "Pożegnanie z Avonlea" i "Ania z Wyspy Księcia Edwarda" (fabularnie i chronologicznie ostatnia część sagi powieściowej o Ani z Zielonego Wzgórza). Pełną listę wydanych w wyjątkowej oprawie tytułów autorstwa L.M. Montgomery i innych pisarzy o światowej renomie znajdziecie pod tym adresem.